Trong những năm gần đây, chúng ta đã chứng kiến nhiều thay đổi mang tính hệ thống trong cách Nhà nước quản lý kinh tế và thuế. Tuy nhiên, không có thay đổi nào lớn và mang tính chất “cách mạng” như những gì sắp diễn ra vào năm 2026. Nếu bạn hiện đang là một hộ kinh doanh cá thể, quen thuộc với phương pháp đóng thuế khoán đơn giản, dễ tính toán, thì cần lưu ý rằng thời kỳ đó sắp kết thúc.

Từ ngày 01/01/2026, chế độ thuế khoán sẽ chính thức bị bãi bỏ. Sự chuyển đổi này không chỉ là một thay đổi về luật, mà còn là sự chuyển mình toàn diện trong phương thức quản lý thuế, buộc mọi hộ kinh doanh phải làm quen với việc kê khai và áp dụng các tiêu chuẩn quản lý tài chính gần với doanh nghiệp hơn. Đây là bước khởi đầu quan trọng cho giai đoạn chuẩn bị kê khai thuế 2026.

CHẤM DỨT KỶ NGUYÊN THUẾ KHOÁN: CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ PHÂN LOẠI 3 NHÓM HỘ KINH DOANH MỚI

Việc xóa bỏ thuế khoán là chủ trương lớn, nhằm tăng cường tính công bằng, minh bạch trong quản lý thuế.

1. Cơ sở pháp lý cho việc bãi bỏ thuế khoán:

Chủ trương xóa bỏ hình thức thuế khoán được thể hiện rõ ràng qua các văn bản:

• Nghị quyết số 68-NQ/TW: ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị đã định hướng xóa bỏ hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh chậm nhất trong năm 2026.
• Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội đã chính thức quy định: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 01/01/2026, mà nộp thuế theo pháp luật về quản lý thuế (chuyển sang phương pháp kê khai).
• Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025 của Bộ Tài chính đã phê duyệt Đề án chi tiết, trong đó xác định mục tiêu cụ thể là đảm bảo hộ kinh doanh áp dụng phương pháp tự khai, tự nộp thuế từ ngày 01/01/2026.

2. Phân loại 3 nhóm hộ kinh doanh và phương pháp tính thuế mới:

Để thực hiện phương pháp kê khai hiệu quả, các hộ kinh doanh được phân chia thành 3 nhóm dựa trên ngưỡng doanh thu năm và quy định tại Luật Thuế GTGT 2024 (sửa đổi) cùng Đề án tại Quyết định 3389/QĐ-BTC:

Phân tích chuyên sâu về Nhóm 2 (Nhóm chịu tác động lớn nhất): Đây là nhóm chiếm tỷ lệ lớn nhất trong các hộ kinh doanh. Phương pháp tính thuế hộ kinh doanh vẫn là tính trực tiếp trên doanh thu theo tỷ lệ cố định (từ 1% đến 5% tùy ngành nghề), nhưng sự khác biệt cốt lõi là việc tính thuế dựa trên doanh thu thực tế kê khai, chứ không phải doanh thu ước tính (khoán) như trước đây.

Bạn nên xác định ngay mình thuộc nhóm nào dựa trên doanh thu thực tế của năm 2025 để chuẩn bị sổ sách, chứng từ kế toán và làm quen với quy trình kê khai thuế điện tử.

NGUYÊN TẮC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH MỚI: TÍNH MINH BẠCH VÀ CHỨNG TỪ HỢP PHÁP

Với việc chuyển sang kê khai, cơ quan thuế áp dụng các nguyên tắc quản lý chặt chẽ hơn, căn cứ vào Luật Quản lý thuế 2019.

1. Quy tắc cốt lõi: Hóa đơn đầu vào và đầu ra phải cân đối:

Trong chế độ thuế kê khai, nguyên tắc “Đầu ra phải có Đầu vào” trở thành yêu cầu bắt buộc để chứng minh tính hợp lý và hợp pháp của hoạt động kinh doanh.

• Rủi ro: Nếu bạn xuất hóa đơn bán hàng (đầu ra) nhưng không có đủ hóa đơn mua hàng (đầu vào) tương ứng (ví dụ: một quán ăn kê khai doanh thu 500 triệu nhưng chỉ có hóa đơn mua nguyên vật liệu 50 triệu), cơ quan thuế có thể nghi ngờ hành vi xuất khống, không kinh doanh thực tế, hoặc trốn thuế.
• Hệ quả: Có thể dẫn đến việc cơ quan thuế ấn định mức thuế phải nộp hoặc truy thu và xử phạt hành chính theo quy định về quản lý thuế.

2. Quản lý chứng từ chi tiết:

Bạn cần thay đổi thói quen quản lý chi phí. Mọi chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh (mua hàng, nguyên vật liệu, dịch vụ, thuê mặt bằng…) đều cần có hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) hợp lệ, ngay cả khi bạn không phải nộp thuế GTGT.

Khuyến nghị: Hãy yêu cầu các đối tác, nhà cung cấp xuất hóa đơn VAT đầy đủ cho mọi giao dịch nhập hàng. Đây là bằng chứng sống còn để chứng minh tính trung thực của doanh thu mà bạn kê khai.

ÁP DỤNG HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ (HĐĐT): BẮT BUỘC KẾT NỐI DỮ LIỆU

Hóa đơn điện tử là công cụ trọng yếu để cơ quan thuế kiểm soát doanh thu thực tế. Việc áp dụng HĐĐT được quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Thông tư 78/2021/TT-BTC và các văn bản sửa đổi (như Nghị định 70/2025/NĐ-CP).

1. Đối tượng và hình thức áp dụng:

• Hộ kinh doanh thuộc Nhóm 2 (doanh thu từ 200 triệu đến dưới 3 tỷ) và Nhóm 3 (trên 3 tỷ) đều phải sử dụng HĐĐT có mã của cơ quan thuế khi bán hàng, cung cấp dịch vụ.
• Đặc biệt, các hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên hoặc hoạt động trong các lĩnh vực bán lẻ, ăn uống, dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

2. Quy trình triển khai và lưu ý:

Bước 1: Đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan Thuế với Chi cục Thuế
Bước 2: Sử dụng phần mềm (KioViet, Tasken, Misa,..) để cài đặt, đăng nhập và xuất hóa đơn cho khách

Lưu ý: Đối với những giao dịch nhỏ lẻ, không thể xuất hóa đơn chi tiết từng lần, bạn được phép lập Bảng kê 01/TNDN tổng hợp doanh thu trong kỳ, kèm theo chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (chuyển khoản, ví điện tử) để kê khai tổng thể. Điều này giúp các tiểu thương, quán ăn nhỏ không bị quá tải nhưng vẫn đảm bảo sự minh bạch.

THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN (TNCN) DỰ THẢO 2026: TÍNH LŨY TIẾN VÀ ĐẢM BẢO TÍNH MINH BẠCH

LỜI KẾT & KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG THIẾT YẾU CHO 2026

Năm 2026 không chỉ là một mốc thời gian, mà là một bước ngoặt về quản lý thuế. Sự chuyển đổi này đặt ra thách thức về mặt thủ tục hành chính, nhưng cũng là cơ hội để các HKD chuyên nghiệp hóa, minh bạch hóa và nâng cao uy tín trong giao dịch.

Tóm tắt Kế hoạch Hành động cho bạn:

1. Chuyển đổi tư duy và phương thức quản lý:

• Xem hoạt động kinh doanh như một doanh nghiệp thu nhỏ và làm quen với quy trình kê khai định kỳ (tháng hoặc quý).
• Xây dựng sổ sách theo dõi doanh thu và chi phí một cách chi tiết, tránh tình trạng quản lý lỏng lẻo.

2. Lập hồ sơ tài chính Hợp pháp:

• Thường xuyên thu thập và lưu giữ đầy đủ hóa đơn đầu vào có giá trị pháp lý, làm cơ sở chứng minh cho hóa đơn đầu ra và doanh thu kê khai.
• Nghiêm cấm hành vi cố ý xuất hóa đơn “không thực tế” để đối phó, vì hệ thống kết nối dữ liệu và quản lý rủi ro của cơ quan thuế hiện nay có thể dễ dàng phát hiện.

3. Chuẩn bị công nghệ:

• Tìm hiểu và triển khai ngay phần mềm hóa đơn điện tử có kết nối với cơ quan thuế. Nếu doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm, bạn cần chuẩn bị cho việc sử dụng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền.

Việc nắm bắt và tuân thủ các quy định pháp lý mới là chìa khóa để đảm bảo hoạt động kinh doanh hợp pháp và bền vững trong giai đoạn phát triển kinh tế số. Đừng chờ đến 2026, hãy hành động và chuẩn bị ngay từ hôm nay!

VƯỢT QUA THÁCH THỨC KÊ KHAI THUẾ 2026 VỚI TASKEN ACCOUNTANT

Với những thay đổi sâu rộng này, việc tự mình làm quen với quy trình kê khai, cân đối chứng từ và xử lý các nghiệp vụ thuế phức tạp có thể gây quá tải. Đó là lý do Tasken cung cấp dịch vụ tư vấn kế toán dành cho các hộ kinh doanh.

Đội ngũ Tasken Accountant sẽ đồng hành cùng bạn để:

• Tư vấn thuế, hóa đơn, lao động: Đảm bảo mọi hoạt động kinh doanh tuân thủ pháp luật một cách tối ưu.
• Xử lý nghiệp vụ phức tạp: Thay bạn thực hiện các báo cáo tài chính và quyết toán thuế cuối năm.
• Đại diện làm việc với cơ quan chức năng: Giúp bạn tiết kiệm thời gian, công sức và tránh được các rủi ro pháp lý không đáng có.

Đối với các hộ kinh doanh đang chuẩn bị chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai, việc quản lý doanh thu, hóa đơn và chi phí trở nên minh bạch và chính xác hơn bao giờ hết. Tasken POS là giải pháp điểm bán hàng thông minh giúp bạn ghi nhận doanh thu tự động, xuất hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, đồng thời lưu trữ chứng từ đầu vào – đầu ra đầy đủ, hỗ trợ tuân thủ quy định pháp lý mới từ 2026.

Với Tasken POS, việc chuyên nghiệp hóa hoạt động kinh doanh trở nên đơn giản, tiết kiệm thời gian và giảm thiểu rủi ro sai sót. Khi công nghệ cần đến môn con người, đội ngũ Tasken Accountant luôn sẵn sàng hỗ trợTham khảo và tìm hiểu ngay để không bị “sốc thuế 2026″